Lojistik ve Depo Tesisinde Kapı, Rampa ve Araç Girişi Planlama
Yayınlanma:
Yayıncı: Alkur Kapı Sistemleri A.Ş.
Özet
Lojistik tesisinde kapı ve yükleme ekipmanı, tesisin araç akışıyla birlikte planlanır. Üç kalem belirleyicidir: rıhtım hattında rampa kapasitesi ve kuyu hazırlığı, kapı tarafında günlük çevrim yükü, araç girişinde ise bariyer ve algılama düzeni. Üçü de betondan önce kararlaştırılır.
Bir depo veya dağıtım merkezinde kapılar, tesisin en çok çalışan mekanik parçalarıdır. Vardiyalı bir sevkiyat hattında aynı kapı günde yüzlerce kez açılıp kapanır ve bu yoğunluk seçimi ürün özelliklerinden daha fazla belirler. Bu yazı, lojistik tesislerinde kapı, rampa ve araç giriş hattını planlarken bakılması gereken kalemleri sıralıyor.
Rıhtım hattı: kapasite ve kuyu
Rampada ilk karar kapasitedir ve iki değerle verilir. Dinamik yük (6 000 kg) rampa üzerinden geçiş hâlindeki yükü, statik yük (9 000 kg) duran yükün sınırını ifade eder. Hesaba forkliftin kendi ağırlığı ile taşıdığı yükün toplamı girer: 2,5 tonluk bir forklift 2 tonluk palet taşıdığında 4,5 tona ulaşır, üzerine manevra sırasındaki dinamik etkiler eklenir.
Platform ölçüsünde iki standart vardır: 2 000 × 2 500 mm kompakt operasyon için, 2 000 × 3 000 mm uzun forklift braketi ve palet manevrası için. Kalkış ve iniş yüksekliğinde tavsiye edilen aralık +32 / −32 cm’dir; rıhtım kotunuz ile çalıştığınız araçların kasa yüksekliği arasındaki farkın bu aralığa düştüğü proje aşamasında kontrol edilmelidir.
Kuyu betonu dökülmeden önce
Lojistik projelerinde en pahalı hata satın almada değil inşaatta yapılır. Kuyu detayı proje aşamasında inşaat ekibine ulaşmalıdır: çevreye 80 × 80 mm köşebent ankraj, hidrolik ünite beslemesi için 50 mm kablo kanalı, kuyu ölçüsü ve köşe gönyelerinin beton öncesi teyidi, açık rıhtımlarda su tahliyesi. Kuyu detayı menteşeli ve teleskopik lip tipinde aynı olduğu için lip kararı inşaatı beklemez.
Lip tipi ve dorse çeşitliliği
Filonuz sabit kasa boyutlarıyla çalışıyorsa menteşeli tip hem yeterli hem daha basit mekaniktir; flap uzunluğu 300 – 400 mm’dir. Farklı dorse derinlikleriyle çalışıyorsanız ya da araç rıhtıma tam yanaşamıyorsa teleskopik tip gerekir: lip 600 mm standart, 1 000 mm opsiyoneldir ve bu opsiyon dorsenin bir metre uzakta durduğu senaryolarda bile yükleme yapılmasını sağlar.
Menteşeli tipte ayrıca tek kanat veya üç kanat (1+2) seçeneği vardır. Tek kanat standart sevkiyatta daha hızlı çalışır; üç kanat, farklı yükseklikteki araçların geniş bir aralıkta hizalanmasına imkân verir.
Kapı tarafı: çevrim yükü ürün özelliğinden önce gelir
Sevkiyat kapılarında seçim, ölçüden çok kullanım yoğunluğuyla yapılır. Yayların çevrim ömrü 15 000 çevrim standarttır; 25 000, 50 000 ve 100 000 çevrim alternatifleri talep edilebilir. Günde 40 çevrim yapan bir kapıda bu, yaklaşık bir yıl ile yedi yıl arasındaki farktır.
Motor tarafında da aynı mantık işler. Kontrol ünitesinin çalışma döngüsü S2 yüzde 20 verildiğinde, motor 10 dakikalık pencerede en fazla 2 dakika yük altında çalışabilir; bir çevrim 30 saniye sürüyorsa bu, 10 dakikada dört çevrim demektir. Vardiya değişiminde arka arkaya çalışan bir kapıda bu sınır çabuk dolar ve termal koruma devreye girip kapıyı durdurur.
Bu yüzden teklif aşamasında günlük ortalama değil tepe saatteki çevrim sayısı sorulur; sevkiyat saatleri yoğunlaştığı için ortalama yanıltır.
İç geçişler ve hız
Depo içindeki forklift koridorlarında, sipariş toplama alanı ile sevkiyat holü arasındaki geçişlerde belirleyici hızdır. Hızlı PVC kapı invertörlü kurulumda 1,5 m/sn seviyesine çıkar; yoğun forklift trafiğinde bekleme süresini ve toz ile ısı geçişini birlikte azaltır.
Sıcaklık ayrımı olan tesislerde (soğuk oda, kontrollü ortam) iç geçiş kapısı ayrıca yalıtım tarafında değerlendirilir; bu konuyu soğuk zincir yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Araç giriş hattı
Tesis girişinde bariyer, kapıdan bağımsız bir planlama gerektirir:
Kol uzunluğu, geçiş genişliğine eşit alınmaz; kol kapalıyken karşı tarafta pay kalmalıdır. Tek şeritte 4,25 – 5,25 m, çift şerit ve tır girişinde 6,25 – 7,25 m aralığı kullanılır.
Otomatik kapanma süresi, 5 ile 90 saniye arasında ayarlanır ve yoğun saatte gerçek bekleme süresini kol hızından daha fazla etkiler.
Loop dedektör, zemine gömülü çerçeveyle araç algılar; kanal 3 cm genişlik ve 5 cm derinlikte açılır, kablo 5 tur sarılır. Giriş ve çıkış şeritleri yan yanaysa farklı frekans seçilir.
Kantar ve kuyruk, kantar hattında bekleyen araç sayısı bariyer konumunu ve kapanma süresini belirler; kuyruk kapıya taşarsa sevkiyat akışı durur.
Projede sırayla sorulacaklar
- Kaç rıhtım var, her birinde günde kaç araç yanaşıyor?
- Filo sabit kasa boyutlu mu, dorse derinliği değişiyor mu?
- Rıhtım kotu ile araç kasa yüksekliği farkı +32 / −32 cm aralığında mı?
- Sevkiyat kapılarında tepe saatteki çevrim sayısı nedir?
- İç geçişlerde sıcaklık ayrımı var mı?
- Araç girişinde kantar, plaka tanıma veya kartlı geçiş kullanılacak mı?
Rıhtım sayısı, araç profili ve çevrim yoğunluğunu ilettiğinizde hattın tamamını birlikte boyutlandırabiliriz.
