Endüstriyel Kapı Motoru Seçimi: Tork, Faz ve Kontrol Ünitesi

Garaj motoru seçiminde soru “kapı ne kadar ağır?” iken, endüstriyel tarafta denklem büyür: tork sınıfı, besleme fazı, günlük çevrim sayısı ve kontrol ünitesi eşleşmesi birlikte düşünülür. r-tec endüstriyel kapı motorları gamı üzerinden bu dört ekseni sırayla açalım.

Tork: Kapının kolunu çeviren kuvvet

Endüstriyel seksiyonel kapıda motor, kapıyı halatla çekmez; yay miline bağlanır ve mili döndürür (mil tahrik). Bu yüzden birim newton değil newton-metredir. SIRIUS ailesinde iki temel sınıf vardır: 10024 TCE (100 Nm tork, 0,37 kW) standart endüstriyel açıklıkların; 14017 TCE (140 Nm tork, 0,55 kW, 17 cm/s mil hızı) hangar ve büyük gabari kapıların motorudur. İkisi de elektronik limit switch ile pozisyonu sayısal olarak izler; mekanik limit anahtarının aşınma sorunu ortadan kalkar.

Tork ile hız arasındaki takas

İki SIRIUS sınıfı arasındaki fark bir yükseltme değil, bir takastır: 10024 TCE 100 Nm torku 24 cm/s hızla verirken, 14017 TCE 140 Nm’ye çıkar ama hız 17 cm/s’ye iner ve güç 0,37 kW’tan 0,55 kW’a yükselir. Yani büyük gabari kapıda kazanılan tork, geçiş hızından ödün verilerek elde edilir.

Karar kanat ağırlığı ve kapı yüksekliği hesaplandıktan sonra verilir. Standart endüstriyel açıklıklarda 10024 hem yeterli hem daha hızlıdır; hangar tipi kapılarda kanat ağırlığı belirleyici olduğu için 14017 gerekir. Geçiş süresini hızla çözemediğiniz durumlarda kısmi açma ayarı devreye girer: kanat aracın geçeceği genişlikte durur, tam açılma yalnız gerektiğinde yapılır.

Faz: 380 V trifaze neden standart?

Sürekli ve yüklü çalışan motorlarda üç-faz besleme, dengeli akım ve daha soğuk çalışma demektir. SIRIUS motorlar 380 V trifaze beslenir; tesis panosunda üç-faz hattın açıklığa taşınması, projelendirme aşamasında elektrik altyapısıyla birlikte planlanmalıdır.

Trifaze tarafında faz sırası ve faz kaybı

Trifaze motorda fazların bağlanma sırası dönüş yönünü belirler; sıra ters bağlandığında kapı açma komutunda kapanma yönüne hareket eder. I-380 kontrol kartı faz sırasını otomatik denetler ve yanlış sırada çalışmayı engeller, böylece montajda kablo değiştirerek yön arama işi ortadan kalkar.

Kart aynı zamanda faz kaybında devreyi keser. Bu koruma önemsiz değildir: iki fazla çalışan bir trifaze motor kısa sürede sargı hasarı görür. Devreye almada kartın faz uyarısını görmezden gelmemek gerekir.

Kontrol ünitesi: Motorun beyni

Aynı motor, farklı kontrol üniteleriyle farklı karaktere bürünür:

• I-380: duvar tipi kabin; 1,5 kW çıkış, akım koruması, faz sırası ve düşük voltaj kontrolü. NORMTOR endüstriyel seksiyonelin standart eşi.
• 220-K: kontaktör tabanlı sürüş; kontaktörlü senaryolar için sade çözüm.
• 380A: açık kart versiyon; tesis sigorta panosuna entegre edilecek panel montaj projelerinde.
• GIGA Sedo: premium sınıf; LCD menü, RS485 ile çoklu kapı yönetimi, induction loop ve trafik lambası entegrasyonu.

Hızlı PVC tarafında ise mantık değişir: RAPID 85 motoru, tek-faz 220 VAC girişten üç-faz çıkış üreten FU frekans invertörü ile sürülür; yüksek açılma hızının ve yumuşak duruşun kaynağı bu ikilidir.

Elektronik limit switch ve enkoder sınırı

Mekanik limit switch, kapı bir tetik koluna fiziksel olarak dokunduğunda devreyi keser; ayarı elle yapılır ve titreşimle zamanla kayar. Elektronik limit switch konumu tahrik miline bağlı olarak sayar, ayar kart üzerinden öğretilir ve mekanik temas gerekmediği için kayma sorunu ortadan kalkar. Ara konum tanımlama ve kısmi açma gibi ayarlar da bu yolla mümkün olur.

Karşılığında devreye almada öğretme prosedürünün doğru tamamlanması gerekir; yarım kalan öğretmede kapı limitleri tanımaz. Ayrıca bir sınır vardır: GYK-92 SY ünitesinde enkoder en fazla 20 tur sayar. Kapının açık ile kapalı konum arasında dönen tur sayısı, kapı yüksekliği ile tambur çapının ilişkisinden çıkar; bu sayı 20 turu aşarsa ünite konumu tam öğrenemez. Yüksek kapılarda bu yüzden tambur grubu ile motor eşleşmesi birlikte doğrulanır.

Elektrik kesintisinde ne olur?

Mil tahrikli düzende kanadı elle itmek mümkün değildir, bu yüzden motorda zincir mekanizması bulunur ve kesintide kapı bu zincirle hareket ettirilir. Endüstriyel kapılarda tahliye ve acil çıkış açısından bu düzenin planlanması gerekir.

Sahada en sık atlanan nokta zincirin erişilebilirliğidir: raf, palet ya da makine arkasında kalan zincir kesintide işe yaramaz. Zincirin sarkma boyu ve konumu montajda belirlenmelidir. Manuel moda geçmeden önce beslemenin gerçekten kesik olduğu doğrulanmalı, kapı hareket ederken zincire müdahale edilmemelidir.

Motor istenmeyen kurulumlarda kapı ebatlarına bağlı olarak caraskal (zincirli manuel açma-kapama mekanizması) uygulanabilir.

Çevrim sayısı: Sessiz belirleyici

Günde 30 açılış ile 300 açılış aynı donanımı yormaz. Kullanım yoğunluğu; motor sınıfını, kontrol ünitesini ve yay ömrü seçimini birlikte etkiler. Bu yüzden teklif aşamasında açıklık ölçüleri kadar günlük çevrim profili de sorulur.

Çevrim sayısını nasıl hesaplarsınız?

Kullanım yoğunluğu, katalog karşılaştırmalarında kolayca atlanan ama seçimi motor gücü kadar belirleyen kalemdir. GYK-92SY teknik kılavuzu çalışma döngüsünü “S2 %20 (10 dk sürekli çalışmada)”, termal korumayı ise 120 °C olarak yayımlar. Bu üretici verisi tek başına her kapı için sabit bir çevrim/saat sayısına çevrilmemelidir; gerçek hareket süresi kapı yüksekliği, hız, kısmi açma ve bekleme düzenine göre değişir. Seçim hesabında tepe kullanım aralığı, bir çevrimin gerçek süresi ve soğuma payı birlikte doğrulanır.

Motor ile kontrol kartı birlikte kararlaştırılır

Sıra şöyle işler: kanat ağırlığı ve kapı ölçüsünden tork sınıfı çıkar, sahadaki şebeke (220 V tek faz ya da 380 V trifaze) kart ailesini daraltır, kullanım yoğunluğu ve izleme ihtiyacı da premium karta geçip geçmeyeceğinizi belirler.

Kartı sonradan değiştirmek kablolama ve limit öğretmesini yeniden gerektirdiğinden proje aşamasında netleştirmek daha ekonomiktir. Portföyde altı kontrol ünitesi bulunur ve çıkış gücü kart bazında 0,75 ile 2,2 kW arasında değişir. Büyük gabari kapılarda GIGA Sedo’nun önerilme sebebi ekranında okunabilir hata mesajı ve olay tarihçesi tutması, RS485 üzerinden uzaktan okumaya izin vermesidir; arıza süresinin maliyetli olduğu tesislerde kodu tahmin etmek yerine okuyabilmek devreye alma ve bakım süresini kısaltır.

Dört eksenin kesişimi her projede farklı bir yere düşer; formül yerine deneyim gerektiren kısım da burasıdır. Motor ve kontrol gamının tam dökümü otomasyon sistemleri sayfasında; eşleşme sorularınız içinse iletişim formu en kısa yol.